Bedrijfsleven investeert in analytisch wetenschappelijk onderzoek

21 december 2011

Negen publiek-private onderzoeksprojecten op het gebied van vernieuwende meettechnieken kunnen van start

In de eerste ronde van de Technology Area (TA) COAST uit het TASC-programma van NWO/ACTS zijn negen projecten gehonoreerd. In totaal is er ruim 9 miljoen euro beschikbaar voor baanbrekend wetenschappelijk onderzoek, waarvan circa 2,4 miljoen euro vanuit het bedrijfsleven wordt gefinancierd. In totaal participeren 17 universitaire groepen en 24 private partners (ruim 40% MKB) in de projecten.

TA-COAST is tot stand gekomen op basis van het R&D programma van TI-COAST, een topinstituut op het gebied van Comprehensive Analytical Science and Technology (COAST). Het doel van TA-COAST is om onderzoek, ontwikkeling en innovatie te stimuleren voor de volle breedte van de analytische wetenschap en haar toepassingsgebieden. De onderzoeksprojecten richten zich met name op het verbeteren van oplossend vermogen, het meten aan intacte systemen en aan geminiaturiseerde analyseapparatuur. Het programma is zo opgezet dat het de kruisbestuiving bevordert en faciliteert tussen baanbrekend fundamenteel onderzoek, analytische technologieën en toepassingsgebieden. Zo wordt het innovatie- en valorisatiepotentieel gemaximaliseerd.

Projecten

Het programmabureau heeft veertien onderzoeksvoorstellen ontvangen, die zijn beoordeeld en geprioriteerd door een internationale R&D Review commissie. Op basis van het honoreringsadvies van deze commissie en een analyse van de afzonderlijke voorstellen door COAST heeft de Executive Board van ACTS de volgende voorstellen gehonoreerd:

  • Een kernachtige studie van krachtige polymeren
    Prof. dr. A.P.M. (Arno) Kentgens (Radboud Universiteit, Instituut voor Moleculen en Materialen)
    Polymeren of plastics zijn niet meer weg te denken in de huidige maatschappij. De Nederlandse industrie speelt daarbij een internationaal vooraanstaande rol, zowel in de productie en export als in de ontwikkeling van nieuwe materialen met bijzondere eigenschappen. Polymeer kabels zijn inmiddels aanzienlijk lichter en sterker dan klassieke staalkabels. Ook worden meer en meer slimme polymeren ontwikkeld voor toepassingen in bijvoorbeeld de medische sector. In dit programma project werkt de Nederlandse industrie samen met onderzoekers van de Radboud Universiteit om een gedetailleerd beeld te krijgen van de eigenschappen van polymeer materialen op een moleculaire schaal om zo nieuwe materiaalontwikkelingen te stimuleren.

  • HYPERformance vloeistofchromatografie
    Prof. dr. ir. P.J. (Peter) Schoenmakers (Universiteit van Amsterdam (HIMS))
    Vloeistofchromatografie (LC) is een zeer veel gebruikte techniek voor de scheiding en analyse van mengsels, vaak in combinatie met massaspectrometrie (MS). In dit project worden (multi-dimensionale) LC-MS methoden naar een veel hoger niveau gebracht. Daardoor kunnen uiterst complexe (eetbare, biologische, forensische, industriële) monsters veel beter en veel sneller worden gekarakteriseerd.

  • Analyse van een mondvol aroma’s
    Dr. F.J.M. (Frans) Harren (Radboud Universiteit, Molecuul en Laserfysica)
    Met de verbetering van de snelheid en gevoeligheid van Proton Transfer Ion Trap Massa Spectrometrie kan een gevoelige en snelle screening van gasvormige monsters bewerkstelligd worden. Dit met het doel om, in-vivo, het vrijkomen van specifieke aroma- en smaakstoffen uit voedsel in de mond te bestuderen. Via de oOrale glucose tolerantietest en de Lipide lipide tolerantie test isom een beter inzicht te krijgen in de metabolemetabolische gezondheid van mensen, en het meten van effect van voedings- of andere interventies op gezondheidsverbetering.

  • Van weefsel tot implantaat: oppervlakte analyse in de medische diagnose en regeneratieve geneeskunde
    Prof. Dr. R. (Rainer) Bischoff (University of Groningen, Department of Pharmacy)
    In BioSurf worden in weefsel en nieuw ontwikkelde implantaten cellen en hun eiwitten bestudeerd met een nieuwe methode. De methode maakt gebruik van een ingenieuze manier van nieuwe chemische fixativen, die het mogelijk maken om kleine aantallen cellen morfologisch te onderscheiden, te labelen, te identificeren en te kwantificeren met massa spectrometrie.

  • Chromametrics : geavanceerde statistische en chemometrische methodes voor de verwerking van de steeds groter wordende datastroom in Nederlandse analytische laboratoria
    Dr. G. (Gabriel) Vivó-Truyols (University of Amsterdam, van ‘t Hoff Institute for Molecular Sciences))
    Dit project richt zich op de ontwikkeling van state-of-the-art statistische en chemometrische methodes voor een snelle en functionele verwerking van de immer groter wordende datasets zoals verkregen met analytische technieken als LC-Orbitrap-MS, GC-TOF-MS, LC-TOF-MS of GCxGC-MS. Een belangrijk doel van het project is dat deze methodes praktisch toepasbaar worden en geen vergaande statistische en/of chemometrische expertise van de gebruiker vereisen.

  • Aftasten van de structuur van poreuze materialen op verschillende lengteschalen met nanoprobes
    Prof. Dr. J.P.M. (John) van Duynhoven (Wageningen University, Laboratory of Biophysics)
    Veel materialen ontlenen hun bijzondere eigenschappen aan zeer kleine met elkaar verbonden holtes (nano-netwerken). Kleine moleculen (nanoprobes) zullen met gevoelige technieken gevolgd worden terwijl ze deze nanonetwerken aftasten. In kaart gebrachte nanonetwerken zullen een beter begrip opleveren van het vasthouden of juist langzaam laten vrijkomen van moleculen uit materialen. Dit is van belang voor bijvoorbeeld verbeteren van de kwaliteit van voedsel en het effectief doseren van geneesmiddelen.

  • Ontwikkeling van handheld en benchtop multi-analyse sensoren voor het meten van gevaarlijke stoffen en medicijnen
    Prof. dr. H. (Hubertus) Irth (VU University, Chemistry and Pharmaceutical Sciences)
    Door miniaturisering, multiplexen en/of slim combineren van optische sensoren met scheidingsmethoden kunnen meerdere stofgroepen tegelijkertijd op een snelle en eenvoudige manier, ook buiten het laboratorium, gemeten worden. Deze nieuwe generatie sensoren zullen gevoeliger en beter toepasbaar zijn voor het meten van vele (toxische) stoffen in voeding, geneesmiddelen en het milieu.

  • Een geminiaturiseerde massa spectrometer voor het dagelijks leven
    Prof. dr. R.M.A. (Ron) Heeren (AMOLF)
    Een geminiaturiseerde massa spectrometer wordt ontwikkeld voor snelle, eenvoudige bepalingen van niet-vluchtige moleculen in chemische en medische diagnostiek. Hierbij worden verschillende chips ontwikkeld om achtereenvolgens target moleculen te concentreren als te ioniseren. Samen met de integratie van een geminiaturiseerde massafilter en detector wordt een mobiele massaspectrometer gemaakt.

  • Een reddingsplan voor Data Tsunamis
    Prof. dr. L.M.C. (Lutgarde) Buydens (Radboud University Nijmegen, Analytical Chemistry)
    Het opmerkelijke gebrek aan kennis en middelen om uit de immens grote databestanden, geproduceerd door geavanceerde analytische methodologie, de cruciale informatie te halen is een van de grootste uitdagingen en hinderpalen voor de wetenschap van de 21ste eeuw. Door het ontwerp van slimme en robuuste tools levert dit project een grote bijdrage aan de wetenschap van de toekomst.

TASC

Het TASC-programma (Technology Areas for Sustainable Chemistry) is een publiek-privaatsamenwerkingsprogramma van NWO/ACTS. Financiering van TASC komt vanuit NWO, het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie, het bedrijfsleven en de kennisinstellingen. Het omvat vooralsnog vier afzonderlijke technologiegebieden:

  • Low Energy Routes to Bulk Chemicals (TA-Low Energy Routes)
  • Eco-efficient Use of Biomass for Bulk and Fine Chemicals Production (TA-Biomass)
  • Syngas, a Switch to Flexible New Feedstock for the Chemical Industry (TA-Syngas)
  • Comprehensive Analytical Science and Technology (TA-COAST)

TA-COAST is het eerste onderzoeksprogramma binnen TASC met een ronde voor onderzoeksvoorstellen. De deadlines van TA-Low Energy Routes en TA-Syngas voor volledige onderzoeksvoorstellen liggen op 17 januari 2012 en voor TA-Biomass kunnen uiterlijk 12 januari 2012 vooraanmeldingen worden ingediend.

NWO

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is met een budget van ruim 500 miljoen euro per jaar een van de grootste wetenschapsfinanciers in Nederland. NWO stimuleert kwaliteit en vernieuwing in de wetenschap door het beste onderzoek te selecteren en te financieren. NWO beheert onderzoeksinstituten van (inter)nationaal belang, geeft mede richting aan het wetenschappelijk onderzoek in Nederland en brengt wetenschap en maatschappij dichter bij elkaar. Onderzoeksvoorstellen worden beoordeeld en geselecteerd door vooraanstaande wetenschappers uit binnen- en buitenland. Dankzij financiering van NWO kunnen meer dan vijfduizend wetenschappers onderzoek doen.

Meer informatie:

  • Arlette Werner, beleidsmedewerker NWO Chemische en Exacte Wetenschappen
    070 344 08 35, a.werner@nwo.nl
  • Sabine Zinsmeister, communicatieadviseur NWO Chemische en Exacte Wetenschappen
    070 344 80 05, s.zinsmeister@nwo.nl