1 February 2002 - Press release on the start of ACTS

Samenwerking Katalyseonderzoek

Dit is een gezamenlijk persbericht van het Ministerie van Economische Zaken, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en het platform voor katalyseonderzoek in Nederland, ACTS.

Nationaal samenwerkingsverband bepaalt richting katalyseonderzoek

Donderdag 7 februari ondertekenen Minister Annemarie Jorritsma van Economische Zaken, dr. Reinder van Duinen, de voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), en vertegenwoordigers van de industrie en universiteiten een overeenkomst voor samenwerking op het gebied van chemisch (katalyse) onderzoek.
Met de ondertekening start een nieuw platform voor katalyse-onderzoek: ACTS, Advanced Catalytic Technologies for Sustainability.

Katalyse is een belangrijke chemische methode om productieprocessen efficiënter, schoner en sneller te maken. (Negentig procent van alle processen in de chemische industrie berust erop.) Katalytisch onderzoek maakt nieuwe processen en producten mogelijk en levert een belangrijke bijdrage aan de energie- en grondstofbesparing in de industrie.

ACTS is een nieuw platform voor niet-concurrerend onderzoek waarin bedrijven, kennisinstellingen en de overheid samenwerken. Het is tot stand gekomen via een nieuw proces, 'Technology Roadmapping', waarbij de drie partijen samen het kader voor strategisch onderzoek bepalen.

Dit jaar starten in ieder geval twee programma's: een voor energie (Duurzaam Waterstof) en een voor fijnchemie.
Aan het Duurzaam Waterstof programma zal de komende zes jaar 36 miljoen euro worden besteed. De ministeries van EZ en VROM, en de onderzoekorganisatie NWO en de industrie dragen elk 4,5 miljoen euro bij. De universiteiten zetten eveneens ruim 18 miljoen euro aan onderzoek in. Het programma richt zich op de duurzame productie van waterstof, waterstofopslag en distributie. Toepassingen zijn denkbaar in de elektriciteitsproductie en automotoren.

Voor het fijnchemie-programma is 27 miljoen euro in 7 jaar beschikbaar: EZ 4,5 miljoen, NWO 4,5 miljoen, industrie 4,5 miljoen. De universiteiten 'matchen' dit bedrag. Het programma richt zich op integratie van chemie en life sciences en kan de basis worden van totaal nieuwe processen en producten. Toepassingsmogelijkheden liggen in chemische producten met hoge toegevoegde waarde, voedings- en genotmiddelen en life sciences, bijvoorbeeld de productie van antibiotica.

In de toekomst zullen meer programma's bij het platform ACTS worden ontwikkeld of ondergebracht. ACTS heeft de ambitie om uit te groeien tot internationaal speerpunt in het katalyseonderzoek.

Achtergrondinformatie

Katalyse is voor Nederland een doorbraaktechnologie

Katalyse verbetert en versnelt omzettingsprocessen. Een voorbeeld is de autokatalysator die ervoor zorgt dat schadelijke uitlaatgassen worden omgezet in onschadelijke gassen. Een ander voorbeeld zijn de enzymen in wasmiddelen, dit zijn natuurlijke of 'biokatalysatoren'.

Uit onderzoek van het ministerie van Economische Zaken kwam katalyse naar voren als één van de 14 belangrijkste doorbraaktechnologieën in Nederland. Als kracht werd genoemd de sterke positie in onderzoek en toepassing van katalyse en de grote economische en ecologische betekenis van doorbraken. Het belangrijkste knelpunt was de dreigende verslechtering van de goede aansluiting tussen bedrijven en kennisinstellingen. Op basis hiervan is besloten om met alle betrokken partijen (industrie, universiteiten en overheden) een Technology Roadmap te maken.

Nederland speelt zowel industrieel als academisch in dit veld een belangrijke rol. Bedrijven zoals Akzo Nobel, DSM, Engelhard, Dow, en Shell zijn Nederlands of hebben in hier een belangrijke vestiging. Zeven van de dertien universiteiten doen hoogstaand katalyseonderzoek.

Doorbraken in de katalyse maken nieuwe producten en processen mogelijk en leiden tot sprongen in de economische en milieuprestaties. Een voorbeeld is het proces van Akzo Nobel om dieselolie met een laag zwavelgehalte te maken, en DSM gebruikt enzymen voor het maken van antibiotica en zoetstoffen.

Katalyse speelt een rol in 90 procent van de chemische processen en bij een aanzienlijk deel van de processen in de energiesector en voedingsmiddelenindustrie. Dit soort processen draagt 3 tot 4 procent bij aan het Bruto Nationaal Product.

Het totale onderzoek in de katalyse in Nederland bedraagt ongeveer 100 miljoen euro per jaar.

De wereldmarkt voor katalysatoren was in 2000 ongeveer 11 miljard euro, terwijl de producten van katalytische processen wereldwijd op minstens 500 miljard euro worden geschat.

Extra informatie is ook te vinden op de website van EZ (http://www.minez.nl). Info over de TRM is te vinden op www.technologyroadmapping.com.< /P>